In zijn laatste video over de reden waarom conservatieven President Donald Trump en zijn MAGA-beweging almaar meer laten vallen, heeft hoofdredacteur Michael Matt van Remnant TV misschien zonder het zelf te willen enkele van de belangrijkste uitdagingen blootgelegd waarmee de Katholieke Kerk in de Verenigde Staten en elders vandaag geconfronteerd wordt.
Ecumenisme en de grenzen van de dialoog
Sinds het Tweede Vaticaans Concilie heeft de Katholieke Kerk met groot enthousiasme ingezet op dialoog met andere Christelijke gemeenschappen en met andere religies. Dat gebeurde vanuit oprechte bedoelingen: vrede bevorderen en zoeken naar wat mensen van verschillende overtuigingen verbindt. Toch rijst de vraag of de Katholieke Kerk hierin soms niet alleen staat. Ondanks alle inspanningen tot dialoog worden Katholieke symbolen nog steeds vernield, onder meer door het Israëlische leger in conflictgebieden. Tegelijk blijven Amerikaanse Christenzionisten de oorlogen in het Midden-Oosten steunen, waarvan Oosterse Christenen een belangrijk slachtoffer zijn.
Daarbovenop zijn er Protestantse predikanten in de nabijheid van Donald Trump die weinig sympathie lijken te hebben voor traditionele Katholieke geloofsuitingen. Sommigen onder hen, waaronder “oorlogsminister” Peter Hegseth’s dominee, Doug Wilson, schijnen geen moeite te hebben met het verbieden van Katholieke Eucharistische processies of openbare Mariadevotie.
Dat brengt een fundamentele vraag naar voren: hoe ver kan ecumenisme gaan, wanneer men op wezenlijke punten van geloof en eredienst diep verdeeld blijft?
Het gevaar van toekomstige vervolging en christofobie
De toenemende radicalisering binnen delen van het Amerikaanse Protestantisme, samen met de sterke flirt met zionistische ideologieën, zou volgens sommigen op termijn een hevige tegenreactie kunnen uitlokken. Wanneer politieke bewegingen vallen, volgt vaak maatschappelijke afrekening.
Die reactie zou kunnen uitmonden in een bredere christofobie, waarbij niet alleen Evangelische groepen maar ook de Katholieke Kerk geviseerd wordt. De geschiedenis toont vaker dat gematigde of traditionele gelovigen mee getroffen worden door conflicten die zij zelf niet veroorzaakt hebben.
Daarom is het niet vanzelfsprekend dat Katholieken zich blindelings verbinden met volgelingen van andere kerken of religies, wanneer fundamentele overtuigingen niet gedeeld worden.
Katholieken en het zionistische vraagstuk
Sommige rabbijnen verkondigen dat een figuur als Benjamin Netanyahu door God gezonden zou zijn om de “komst van de messias” dichterbij te brengen. Katholieken erkennen Jezus Christus reeds als de Messias. Daarom is het logisch dat velen onder hen zich afvragen waarom zij zich zouden verbinden met bewegingen die op gewelddadige wijze de komst van één of andere messiaanse figuur verwachten of politieke gebeurtenissen interpreteren als voorbereiding op een toekomstige “messiaanse” orde.
Voor Katholieken zouden de eschatologische belletjes bij zulke boodschappen toch al moeten beginnen rinkelen, alleen al om het extreem geweld in het Midden-Oosten dat hiermee gepaard gaat.
De obsessie met exorcisten, demonen en hekserij
Binnen de populaire Katholieke internetcultuur is een opvallend fenomeen ontstaan. Exorcisten zijn voor sommigen ware YouTube-sterren geworden. Waar exorcisten vroeger discreet en anoniem binnen het bisdom werkten, uit nederigheid en voorzichtigheid, domineren sommigen vandaag online platformen.
Het gevolg is dat bij veel gelovigen angst ontstaat en een ongezonde obsessie groeit rond demonen, hekserij en duistere machten. Het geloof dreigt daardoor gereduceerd te worden tot voortdurende waarschuwingen voor het kwaad.
Zo verdwijnt de kern van het Katholicisme naar de achtergrond: de bevrijding van de mens door Christus, de overwinning op zonde en dood, en de liefdevolle voorspraak van de Moeder Gods. Een geloof dat door angst beheerst wordt, verliest bovendien zijn vreugde.
Stemgedrag en kiezen voor het minste kwaad
Voor gelovigen blijft stemmen een moeilijke opdracht, omdat de meeste politici de Katholieke leer niet werkelijk uitdragen. Daardoor groeit de neiging om te stemmen voor het minste kwaad.
Dat leidt ertoe dat figuren zoals Donald Trump verkozen worden, die volgens critici uiteindelijk gevaarlijker kunnen blijken dan de leiders die zij moesten vervangen. Niet alleen wordt het neoconservatieve entourage van Trump door velen als autoritair beschouwd, ook hun steun aan morele en familiale waarden blijft vaak oppervlakkig. Er bestaat inderdaad onder hen een grote tolerantie voor echtscheiding, morele schandalen en decadente levenswijzen. Hierdoor wordt duidelijk dat politieke retoriek over familie en traditie niet noodzakelijk overeenkomt met een authentiek Christelijke moraal.
Ook de Republikeinse partij is niet vrij van historische schandalen en zware verantwoordelijkheid. De familie Bush wordt door critici verbonden met steun aan problematische regimes, waaronder het Nazi regime van Adolf Hitler, en met oorlogen in het Midden-Oosten die onder valse voorwendselen werden begonnen.
Geen enkele partij kan daarom zonder meer als Katholiek alternatief beschouwd worden.
Waarom zonder reserve kiezen voor het Katholicisme
In duistere tijden is de Katholieke Kerk vaak een reddende engel geweest voor onderdrukte bevolkingsgroepen. Zij was een belangrijke en soms eenzame stem tegen het Nazisme en heeft vele Joden van vervolging gered. Zij sprak zich ook uit tegen de oorlog in Irak.
Vanuit diezelfde traditie is het begrijpelijk dat pauselijke stemmen zich ook verzetten tegen nieuwe oorlogen, zoals tegenover Libanon en Iran. Voor gewone gelovigen is het daarom belangrijk zich te distantiëren van politieke en religieuze bewegingen die oorlog, verwoesting en ideologische haat steunen.
De eerste trouw van een Katholiek ligt niet bij partijen, presidenten of geopolitieke projecten, maar bij Christus en zijn Kerk.
Het kruis heffen in de gevangenis van de Nieuwe Wereldorde
Ook in een tijd van morele verwarring en mondiale machtsstructuren blijft de opdracht dezelfde: het kruis heffen, zelfs in wat sommigen de immateriële gevangenis van de Nieuwe Wereldorde noemen.
Michael Matt verwees als symbool van Katholiek verzet naar een man die in de Hanoi Hilton, een beruchte gevangenis in Vietnam, rozenkransen maakte uit broodkruimels. Hij noemde ook mensen die een gevandaliseerd kruisbeeld in Libanon opnieuw herstelden.
Daar ligt misschien de diepste waarheid van het Katholicisme. Niet in slogans, verkiezingen of ideologische allianties, maar in trouw, gebed, lijden, herstel en hoop.
Dat is het echte Katholicisme: een geloof dat men kan aanvallen, bespotten en proberen te vernietigen, maar dat uiteindelijk niemand kapot kan maken.
Alle katholieke christenen horen te weten dat het pseudomessianisme van de Joden tegenstrijdig is met het katholicisme; als sommigen dat niet weten, dan toont dat het gebrek aan catechetisch onderricht. De Joden aanbidden niet de God van de christenen; kabbala is een inherent onderdeel van hun religie en daarin wordt niet Jahwe aanbeden maar de onpersoonlijke pantheïstische afgod van de gnostiek. Gnostische concepten krijgen er Hebreeuwse namen, zoals “sefiroth” in plaats van “aions”, “Adam Kadmon” in plaats van “Anthropos”. Sint Irenaeus van Lyon richtte zich tegen de gnostiek met zijn werk “Adversus haereses” (“Tegen de dwaalleringen”).
Nu is er eigenlijk veel minder moed voor nodig om Joden te bekritiseren dan in het verleden; tien jaren geleden werden mensen zoals ik nog “antisemitisch” genoemd omdat we hen niet aanbaden.
Betreffend Amerikaanse politiek: Wij wonen in Europa en niet in Amerika, en Amerikanen moeten dus hun eigen puinhoop thuis opruimen terwijl Europeanen moeilijkheden hebben in eigen huis. Hun internationale dominantie wordt beëindigd door hun eigen president, en hier moet men dan ook de tekenen des tijds zien en zich niet gedragen als vazallen van Washington.
Ik vraag mij trouwens af hoeveel mensen hier nog geassocieerd willen worden met de psychotische Trump-beweging. Het is daar een narrentheater.