De genderoorlog wordt steeds grimmiger, en merkwaardig genoeg lijken de kampen daarin steeds meer op elkaar. Zowel aan progressieve als aan traditionalistische zijde ontstaan ideeën die mannen en vrouwen opnieuw in vakjes onderbrengen, waarbij het individu gemakkelijk verdwijnt achter zijn geslacht of maatschappelijke groep.
Progressieve minachting voor de “witte” man in Europa
In ons land, waar het links-progressieve spectrum een sterke culturele invloed heeft, zagen we daarvan tijdens de Gentse Feesten een opmerkelijk voorbeeld. Een zangeres riep daar “alle witte mannen” op om naar achter te gaan, zodat vrouwen en queers voorrang konden krijgen.
Voor een aantal aanwezige blanke mannen kwam dit begrijpelijkerwijze discriminerend over. Ook zij zijn individuen met een eigen waardigheid en kunnen niet zomaar verantwoordelijk worden gesteld voor alle historische of hedendaagse vormen van onderdrukking. De gemiddelde witte man die op een festival staat, heeft bovendien weinig gemeen met het abstracte beeld van de universele onderdrukker, dat in sommige progressieve milieus wordt gehanteerd.
Klachten van mannelijke bezoekers aan de Gentse Feesten bij Unia werden later verworpen in naam van de artistieke vrijheid. De betrokken zangeres kon haar actie bovendien op andere festivals herhalen. Dit roept toch vragen op over de manier waarop overheden vandaag naar discriminatie kijken. Wat bij bepaalde groepen onmiddellijk als problematisch wordt beschouwd, lijkt bij andere groepen gemakkelijker door de vingers te worden gezien. Er lijkt een bredere culturele reflex te bestaan om seksisme tegen vrouwen, ten minste in theorie, te veroordelen, dan neerbuigende opmerkingen tegen mannen te ontmoedigen.
VS: terugkeer naar een karikaturale lezing van de H Paulus
Aan de overkant van de Atlantische Oceaan zien we intussen de tegenovergestelde ontwikkeling. Binnen de MAGA-beweging van president Trump, die op belangrijke punten steun geniet van Evangelisch-Protestantse fundamentalistische kringen, wordt de plaats van de vrouw opnieuw ter discussie gesteld. Daarbij gaat het niet langer uitsluitend over een terugkeer naar traditionele rolpatronen. Integendeel, in sommige milieus wordt opnieuw expliciet gesproken over de onderwerking (“submission”) van de vrouw aan haar man binnen het huwelijk. Daarbij wordt geregeld verwezen naar de heilige Paulus (Efeziërs 5, 21-33).
Maar Paulus kan natuurlijk ook op een bijzonder oppervlakkige manier worden gelezen. Wie alleen de gehoorzaamheid van de vrouw benadrukt en de radicale opdracht aan de man om zichzelf voor zijn vrouw op te offeren vergeet, maakt van de Christelijke huwelijksleer iets wat zij niet is. Nog verder gaan de stemmen binnen ultraconservatieve kringen in de VS, die het vrouwenstemrecht zelf opnieuw ter discussie stellen. Vrouwen zouden verkeerde (lees: linkse) politieke keuzes maken en daarom niet geschikt zijn om mee te beslissen over de samenleving. Als Belg kan men niet anders dan over de ironie van deze redenering te glimlachen, aangezien tegenstanders van het vrouwenstemrecht in ons land in 1948 ooit vreesden dat vrouwen te Katholiek zouden stemmen. Wat een “foute” stem is, kan dus doorheen de tijd veranderen.
Ook traditionele Katholieken ontsnappen niet aan “submission” trend
De terugkeer van de vrouw naar een ondergeschikte rol klinkt misschien als de opinie van een sektarische minderheid. Toch vinden dergelijke ideeën vandaag ook ingang in bepaalde Amerikaanse Katholiek-traditionalistische Internet-kringen. Een voorbeeld daarvan is LifeSiteNews, waarvan de kritiek op het moderne feminisme steeds nadrukkelijker een betoog wordt voor vrouwelijke onderwerping. Ook figuren zoals de Katholieke exorcist Father Chad Ripperger geven hieraan hun steun. Voor Katholieken is dit een belangrijke reden tot extra voorzichtigheid; niet omdat de Kerk geen legitieme kritiek mag hebben op het moderne feminisme, maar omdat er tegenwoordig te gemakkelijk wordt vervallen in het klakkeloos adopteren van elke conservatieve tegenreactie.
Dit mechanisme van algoritmische beïnvloeding via het Internet, bewijst eens te meer het belang van trouw aan de officiële leer van de Katholieke Kerk. Ook wanneer men kritiek heeft op beslissingen van Rome of op de manier waarop de Kerk lokaal functioneert, blijft het de moeite waard om te kijken naar wat de Kerk daadwerkelijk leert over man, vrouw, huwelijk en samenleving. De officiële Katholieke visie op de man-vrouw relaties is er één van complementariteit. Man en vrouw zijn niet identiek, maar evenmin elkaars vijanden of rivalen in een machtsstrijd tussen de geslachten. Complementariteit betekent bovendien niet dat er voor iedere huishoudelijke taak een voorgeschreven taakverdeling bestaat. De Kerk houdt zich niet bezig met wie kookt, wie werkt, wie thuisblijft of wie de kinderen naar school brengt. Echtgenoten kunnen daar samen, afhankelijk van hun omstandigheden en talenten, keuzes in maken in wederzijds overleg. De sleutelwoorden zijn hier liefde en zelfgave, geen éénzijdige dominantie. Een echtgenoot die zijn vrouw tiranniseert en vernedert handelt niet volgens de leer van de Kerk. Hetzelfde geldt trouwens voor een vrouw die haar echtgenoot het leven zuur maakt.
Conclusie
Tegenwoordig strijden verschillende en zeer gepolariseerde bewegingen om de waarheid over de relatie tussen man en vrouw. Wie vandaag iedere blanke man als potentiële onderdrukker neerzet, maakt echter dezelfde fout als degene die morgen iedere vrouw als een ondergeschikte echtgenote wil behandelen. In beide gevallen wordt de concrete persoon vervangen door een ideologisch waanbeeld.
De Katholieke traditie biedt hierop een rationeel en liefdevol alternatief. Zij vertrekt niet van de veronderstelling dat mannen en vrouwen voortdurend tegenover elkaar staan zodat een strenge patriarchale autoriteit nodig is, maar van de gedachte dat zij elkaar nodig hebben en dat het huwelijk een gemeenschap van liefde en verantwoordelijkheid moet zijn. Daarom lijkt het mij verstandiger om trouw te blijven aan de hedendaagse leer van de Katholieke Kerk over huwelijk en gezin, en niet elders trends te gaan nahollen. Trouwens, wie zich door de luidste en extreemste stemmen op het Internet laat meeslepen, loopt uiteindelijk het risico om zich als gelovige te verdwalen, weg van Christus en zijn leer. Het is belangrijk om hier bewust van te blijven.
1. Haatreacties en reacties met vloek- en scheldwoorden zijn niet toegestaan.
2. "Trollen" is verboden. Dit forum is bedoeld als ontmoetingsplaats waar inhoudelijke reacties worden gegeven op een artikel, of waar meningen kunnen worden uitgewisseld, niet om te trollen. Bij herhaaldelijke overtredingen zal de gebruiker worden geblokkeerd.
3. Anonieme gebruikersnaam is toegelaten. Registreren kan hier.
4. Katholiek Forum wil een beleefd, doch ongecensureerd platform aanbieden en is daarom volstrekt niet aansprakelijk voor de inhoud van de reacties.