In een vorig artikel over de nakende apostolische reis van paus Leo XIV naar Spanje, gepland van 6 tot 12 juni, heb ik reeds verwezen naar enkele delicate punten rond deze reis. Intussen zijn daar nog enkele onrustwekkende nieuwe elementen van spanning bijgekomen.
Zo heeft paus Leo op 22 mei 80 nieuwe slachtoffers van de Spaanse burgeroorlog als martelaren erkend. Onder hen, de erkenning van het martelaarschap van Francisco Gonzalez de Cordova en 79 anderen, priesters, religieuzen, seminaristen en gewone gelovigen, tussen 1936 en 1937 vermoord in het bisdom Santander, <uit haat voor het geloof>. Hoewel zij uit verschillende kringen kwamen, hebben zij allen hetzelfde lot ondergaan: zij werden gevangen genomen en daarna terechtgesteld omwille van hun lidmaatschap van de katholieke Kerk of van hun christelijke overtuiging. Het is het tweede soortgelijk decreet op minder dan één maand tijd! Op 27 april jl., had paus Leo reeds het martelaarschap erkend van 50 andere slachtoffers, < gedood door de republikeinse milities uit haat voor het katholieke geloof>.
De historici schatten dat tussen 1936 en 1939 tussen 6000 en 7000 leden van de katholieke geestelijkheid vermoord werden. Aan dit enorme getal moeten de talrijke leken toegevoegd worden, waarvan het enige misdrijf was gekend te zijn voor hun godsdienstige beleving of hun banden met de Kerk.
Deze geloofsvervolging in Spanje wordt nu algemeen aanzien als de ergste in de geschiedenis, die de Kerk op zo een korte periode ondergaan heeft. Zonder een explicite politieke boodschap te willen brengen, draagt de erkenning van de nieuwe martelaren er toch toe bij opnieuw de schijnwerper te richten op één van de meest tragische bladzijden uit de recente geschiedenis van de Spaanse Kerk. Op enkele weken tijd heeft Leo XIV aldus 130 nieuwe slachtoffers van de republikeinse godsdienstvervolging als martelaren erkend.
Voor wie de haat van de huidige Spaanse premier Gonzales en zijn socialistisch/communistische regering voor de katholieke Kerk en het christendom in het algemeen kent, komt dit bijzonder ongelegen. Niet alleen wil deze de geschiedschrijving over de Spaanse burgeroorlog aan zijn ideologie aanpassen en de godsdienstvervolgingen als onbestaande bestempelen, hij wil ook maatregelen nemen om de godsdienstvrijheid te beperken. Zo wordt het katholiek onderwijs zwaar aangevallen en worden bepaalde religieuze gemeenschappen, zoals de benedictijnen van de Valle de los Caidos, met uitzetting bedreigd.
Paus Leo zal hier zeker niet zo maar overheen gaan.
Een ander beangstigend feit is intussen op de voorgrond getreden. De Islamitische Staat bedreigt rechtstreeks paus Leo.
Enkele dagen voor zijn aankomst in Spanje verspreiden propagandakanalen, die rechtstreeks verbonden zijn met de terreurbeweging Islamitische Staat een dreigende boodschap, die expliciet op de paus gericht is: “Maak van deze dagen zijn laatste”, zo staat er letterlijk in.
Het is tekenend voor de haat, die de jihadistische organisaties koesteren tegenover het christendom en zijn hoogste vertegenwoordiger. Verschillende Spaanse media hebben de informatie verspreid en beschrijven het als een islamitische propagandacampagne tegen de paus en de bijeenkomsten die tijdens zijn bezoek gepland zijn.De dreiging wordt vergezeld door een afbeelding van de paus in een scène die typerend is voor de propaganda die Islamitische Staat al jaren gebruikt om terreuraanslagen aan te moedigen of te inspireren.
Wat velen vergeten te vermelden, is dat de haat van de radicale islam voor de paus ook zijn wortels heeft in de Spaanse geschiedenis. Voor vele moslims is de val van Granada in 1492 en het daarbij horende definitieve einde van de Arabische heerschappij over Spanje, nog steeds niet verteerd. Het blijft in het collectieve geheugen van de islamieten ingeprent en zij zinnen nog steeds op wraak en op een herovering van Spanje…het aanvallen van de paus is dus evident. Voor islamitische groeperingen, en niet alleen voor hen, blijft de paus wereldwijd het meest zichtbare symbool van het christendom. Het aanvallen van de opvolger van Petrus staat voor hen gelijk aan het aanvallen van de katholieke Kerk zelf en van al haar gelovigen.
Ondanks het feit dat de Spaanse regering geen ruchtbaarheid wil geven aan de dreiging en geen concrete aanslagplannen heeft aangekondigd, heeft de verspreiding van het bericht onmiddellijk geleid tot verhoogde waakzaamheid, temeer daar een van de hoogtepunten van het bezoek de zegening is van de Christustoren van de Sagrada Familia basiliek in Barcelona, het kroonjuweel van Antonio Gaudi’s meesterwerk, in het honderdste sterfjaar van de beroemde Catalaanse architect.
Rond deze inzegening is trouwens een nieuwe controverse ontstaan, ditmaal uitgelokt door de Catalaanse separatisten. De controverse ontstond na de publicatie van het officiële script van de viering. De zegening van Christustoren zou aanvankelijk in het Spaans worden uitgesproken. Deze beslissing lokt onmiddellijk een agressieve reactie uit van verschillende Catalaanse leiders, die voor onafhankelijkheid pleiten, waaronder Carlos Puigdemont, de gekende activist en sjoemelaar, die ook een tijdje het troetelkindje was van bepaalde Vlaamse nationalisten. Geconfronteerd met deze druk, ging het Vaticaan door de knieën en stemde het uiteindelijk in met een aanpassing van het programma, zodat de paus een deel van de zegening ook in het Catalaans zal uitspreken.
U ziet het, deze reis staat in het teken van tegenspraak en wellicht is dit nog maar het begin. De reis van de paus gaat ook naar Tenerife. Hij zal er waarschijnlijk oproepen tot een gulle ontvangst van alle migranten die er vanuit Afrika aanspoelen, op zoek naar leventje, waarin zij onmiddellijk van alle geneugten van de westerse levensstandaard kunnen genieten. Dat de inheemse blanke bevolking van deze eilandenstaat zich onder de voet gelopen voelt en deze toestroom niet langer pikt, is de andere rauwe werkelijkheid, Hopelijk sluit de paus zijn ogen niet voor dit onrecht, waarmee de autochtone bevolking van het eiland geconfronteerd is. Dit zou anders wel eens contra productief kunnen werken.
Een veelbelovende reis dus, een drukke agenda en veel vraagtekens, tegenstellingen en gevaarlijke confrontaties.
Gelukkig is Leo XIV verkozen met de hulp van de Heilige Geest als vertegenwoordiger van God op aarde. Het komt wel goed dus. Een beetje vertrouwen in bange dagen mag wel, toch?