Nieuwe bisschopswijdingen voor Pius X, provocatie of unieke kans op verzoening?

De Priesterbroederschap Pius X heeft op 2 februari aangekondigd nieuwe bisschoppen te willen wijden in Ecône op 1 juli . Deze aankondiging werd gedaan door de Algemeen Overste, David Pagliarani, op het feest van Maria Lichtmis, tijdens een plechtigheid in het internationale seminarie Heilige pastoor van Ars in Flavigny-sur-Ozerain in Frankrijk.

De wijdingen zouden toevertrouwd worden aan de bisschoppen van de Priesterbroederschap.

Deze beslissing doet veel stof opwaaien, zoals dat ook het geval was bij de eerste bisschopswijdingen door Mgr Lefèbvre. Slechts één dag nadat de aankondiging werd gedaan, stonden de sociale media bol van de commentaren, pro en contra en dikwijls naast de kwestie. Een provocatie, een schisma, de grote woorden werden onmiddellijk uit de kast gehaald…,vooral door diegenen die altijd al vijandig staan en stonden tegenover de Broederschap.

Maar is het wel een provocatie en wat zijn de motivaties van Pius X om tot bisschopswijdingen over te gaan?

Voor de Pius X Broederschap is het zeker geen provocatie. De beslissing is een antwoord op <een objectieve situatie van hoogdringendheid>, zo beklemtoont priester Pagliarani. Zonder bisschoppen kunnen het apostolaat en de bediening van de sacramenten voor de gelovigen, die gehecht zijn aan de liturgische en leerstellige Traditie, niet verdergezet worden.

De Priesterbroederschap beklemtoont dat deze bisschoppen antwoorden op een vraag van talrijke gelovigen, die wensen bepaalde sacramenten te ontvangen, die alleen maar door een bisschop kunnen toegediend worden, zoals de wijding van priesters en het vormsel.

Reeds in augustus had priester Pagliarani een brief geschreven naar Rome, met de vraag om een audiëntie met Paus Leo, om zo de situatie van  de Pius X Broederschap persoonlijk te komen bespreken. Er kwam geen antwoord. Zodoende werd een tweede brief gestuurd, waarin de Overste in duidelijke bewoordingen de behoefte van de Broederschap uiteenzette om het werk van haar bisschoppen te kunnen verderzetten, die sinds veertig jaar de hele wereld afreizen, om tegemoet te komen aan  de vraag van vele gelovigen, die gehecht zijn aan de Traditie van de Kerk en daarom wensen dat de sacramenten van de priesterwijding en van het vormsel op de traditionele wijze toegediend worden.

Tenslotte, kwam er toch een brief van het Vaticaan, nietszeggend, vaag en rond de pot draaiend, waarna priester Pagliarani, na< rijp beraad,  gesterkt door gebed, en met eenstemmig  advies van zijn naaste raadgevers>, besloot dat de ernstige situatie waarin de gelovigen zich bevinden, de noodzaak van bisschopswijdingen onvermijdelijk maakte.

De volgende woorden van priester Pagliarani, uitgesproken bij de viering van de vijftigste verjaardag van de plechtige verklaring van Mgr. Lefebvre, verduidelijken zijn beslissing:

<Het is uitsluitend in de katholieke Kerk, zoals zij altijd geweest is, en in haar onveranderlijke Traditie, dat wij de waarborg hebben de Waarheid te bezitten, deze te mogen prediken en te beschermen.

Voor de Pius X Broederschap is niet haar eigen overleven het hoofddoel. Zij zoekt in eerste instantie naar wat goed is voor de universele Kerk. Het is om die reden dat de Broederschap bij uitstek een werk van de Kerk zelf is, dat, met een bijzondere vrijheid en kracht, op een gepaste manier een antwoord biedt op de specifieke noden van de gelovigen in deze nog nooit geziene chaotische tijd.

Deze unieke doelstelling is vandaag nog steeds de onze, juist zoals zij het was vijftig jaar geleden. Het is daarom dat wij, zonder enige wil tot rebellie, zonder verbittering of wrok, ons vormingswerk voor priesters verderzetten, met het Magisterium, dat teruggaat tot de apostolische tijden, als leidraad. Wij zijn ervan overtuigd dat wij geen grotere dienst kunnen verlenen aan de Heilige katholieke Kerk, aan de Heilige vader en aan het nageslacht.>

Nu de storm rond de aankondiging van priester Pagliarani, met alle buitenissige commentaren rond schisma en provocatie, enigszins is bedaard, keren wij terug tot de reële situatie.

Is het Vaticaan op een confrontatie uit? Sommigen zoals kardinaal Roche, een uitgesproken tegenstander van de traditionele liturgie, zouden misschien wel olie op het vuur willen werpen, maar dat lijkt niet het uitgangspunt van paus Leo, die ten allen prijzen de eenheid van de Kerk wil bewaren.

Zo heeft gisteren, de directeur van de communicatiediensten van het Vaticaan, Matteo Bruni, aan de verzamelde pers medegedeeld dat het overleg tussen de Pius X Broederschap en de Heilige Stoel verdergezet wordt. De doelstelling is elke breuk of eenzijdige oplossing betreffende de voorliggende problemen te vermijden. 

Mits wat soepelheid van beide kanten, is een toenadering zeker mogelijk.

-de paus kan een bisschop aanstellen om een of meerdere bisschoppen voor de Broederschap te wijden;

– de verschillende Oosterse Kerken hebben alle een aparte liturgie en eigen bisschoppen. Waarom kan dat niet voor de Pius X Broederschap?  Vooral dat het hier gaat om de liturgie, die eigenlijk al sinds de jaren vijfhonderd onveranderlijk de standaardliturgie van de Kerk geweest is, mits enkele kleine aanpassingen doorheen de eeuwen.

-Erkent het Vaticaan soms de wijdingen niet van bisschoppen, die door de Chinese communistische partij aangeduid worden?

De wil tot dialoog is duidelijk aanwezig. Vandaag heeft de toonaangevende kardinaal Fernandez bevestigt dat hij volgende week een ontmoeting zal hebben met priester Davide Pagliarani, Overste van de Pius X Broederschap. Het onderhoud, benadrukt Fernandez, zal onder vier ogen plaatsvinden, om elke inmenging van buitenaf te voorkomen en hij hoopt tot een vruchtbare dialoog te komen.

Dat hoop ik ook. Het is een schandaal dat onder christenen geen overeenstemming en verzoening kan tot stand komen. De kwestie van de liturgie kwam na het Twee Vaticaans concilie in woelig vaarwater. Progressieve theologen en bisschoppen, zoals Suenens en Danneels, hebben liturgische hervormingen weten op te dringen, die nooit door dat concilie gewild waren, integendeel. Zij lieten een puinhoop achter.

Ligt hier misschien een kans om de verkeerd gelopen zaken recht te trekken? Paus Leo kan hier een historische rol spelen.