Pensioenmalus voor deeltijds werkenden: naar een maatschappij zonder kinderen zoals Zuid-Korea?

De recent aangekondigde pensioenmalus voor deeltijds werkenden in België heeft een storm van verontwaardiging veroorzaakt, en dat is begrijpelijk. De nieuwe pensioenhervorming, waaraan de huidige meerderheid momenteel met veel enthousiasme knutselt, werkt met terugwerkende kracht en zal vooral deeltijds werkende moeders in hun oude dag tot armoede veroordelen. Slechts enkele werkdagen te weinig per jaar kunnen al leiden tot belangrijke financiële sancties, maar hier liggen onze politici met hun eigen riante pensioenen duidelijk niet wakker van. Of ze nu koe of stier zijn, alle melkkoeien, euh burgers, zullen willens-nillens evenveel opbrengen voor de schatkist. De rest is bijzaak. 

Tijdens een persconferentie over het nieuwe pensioensysteem wuifde  Pensioenminister Jan Jambon (N-VA) kritiek van vrouwenbewegingen tegen de gehate malus weg met de opmerking: “Met een halftijds jaar heb je al een gewerkt jaar. Zorgverlof en ouderschapsverlof tellen mee. En vergeet niet: mensen zullen zich aanpassen aan het nieuwe systeem.” De koele, technocratische uitlatingen van Jambon onthullen eens te meer de gigantische kloof tussen de politieke ivoren toren-mentaliteit en de realiteit van gezinnen. Deeltijds werken is voor vele moeders namelijk geen vrijblijvende keuze, maar een noodzakelijke beslissing voor de behoeften van hun kinderen. 

Wordt er wel op de juiste posten bespaard? 

Bovendien wordt er te weinig gesproken over het politieke wanbeleid, dat een draconische pensioenhervorming vandaag noodzakelijk maakt. Het huidige begrotingstekort is in belangrijke mate het resultaat van decennialange politieke keuzes, van verspilling van publieke middelen en van een uitzonderlijk zware en complexe Belgische staatsstructuur die enorme kosten met zich meebrengt. Daarbovenop komen zelf gekozen (geo)politieke beslissingen (zoals klimaatmaatregelen,  de keuze voor militaire steun aan Oekraïne en tegen Russisch gas) en voldongen feiten (zoals de oorlog in Iran), die steeds grotere financiële en economische uitdagingen creëren voor de overheid. Terwijl miljarden naar internationale engagementen en strategische dossiers vloeien, wordt aan gezinnen verteld dat zij zich moeten aanpassen en dat hun manier van leven economisch problematisch zou zijn. Dit schrijnend contrast is heel moeilijk uit te leggen. 

Wie wordt er vooral getroffen en kunnen vrouwen zich zomaar aanpassen? 

Ongeveer 40 procent van de vrouwen in België werkt deeltijds, tegenover slechts 12 procent van de mannen. Een pensioenmalus die sterk gekoppeld is aan het aantal gewerkte dagen zal dus in de praktijk vooral vrouwen treffen. Wie dat probleem wegzet met de geruststelling dat mensen zich wel zullen aanpassen, lijkt weinig begrip te hebben voor wat er werkelijk speelt in veel gezinnen.

Ondanks het cliché verspreid door N-VA en Vooruit, dat thuiswerkende vrouwen profiteurs zijn, draaien moeders immers niet “met hun vingers” wanneer zij geen voltijdse baan buitenshuis hebben. Wie de dagelijkse realiteit van gezinnen kent, weet hoe ver dat beeld van de werkelijkheid afstaat. Zorg voor kinderen, voor zieken en voor oudere familieleden is geen vrijblijvende tijdsbesteding, maar een noodzakelijke pijler van een menswaardige samenleving.

Dan maar kiezen voor professionele opvang? 

Het idee dat taken, zoals opvoeding en zorg, eenvoudig kunnen worden uitbesteed aan professionele diensten getuigt bovendien van wereldvreemdheid. De opvoeding van kinderen vraagt persoonlijke betrokkenheid van hun ouders. Geen enkele opvangmedewerker, hoe toegewijd ook, kan de rol van een vader of moeder volledig vervangen. De geschiedenis van kinderen die in instellingen opgroeien, toont hoe gebrek aan stabiele ouderlijke aanwezigheid diepe psychologische sporen kan nalaten.

Die realiteit wordt nog duidelijker wanneer een kind bijzondere noden heeft, ziek is of met een beperking leeft. In zulke situaties zijn ouders vaak onmisbaar. Tegelijk botsen veel gezinnen op dure, moeilijk toegankelijke en soms onbetrouwbare opvangmogelijkheden. Wie dan beslist om zelf meer zorg op te nemen, wordt in het huidige debat al snel voorgesteld als iemand die zich onvoldoende aanpast aan het systeem.

Ook de zorg voor ouderen rust in de praktijk vaak op de schouders van vrouwen. Woonzorgcentra zijn duur, plaatsen zijn beperkt en veel senioren verkiezen zo lang mogelijk thuis te blijven. Mantelzorg maakt dat mogelijk. Ze geeft ouderen de kans hun zelfstandigheid en waardigheid te behouden. Wanneer beleid die onbetaalde zorg impliciet ontmoedigt, dreigt men precies datgene te ondermijnen wat het leven van vele ouderen menswaardig houdt.

Moeten koppels zorgtaken dan maar gelijk (50/50) verdelen? 

In politieke discussies wordt vaak gepleit voor een gelijke verdeling van zorgtaken tussen partners. Ook feministen verdedigen deze mening heel vaak. Een 50/50 verdeling klinkt inderdaad op papier rechtvaardig. Maar in de realiteit botsen gezinnen op harde economische grenzen. In een tijd waarin de levensduurte voortdurend stijgt, kan een halvering van beide carrières voor veel gezinnen eenvoudigweg financieel onhaalbaar zijn. Het debat over zorg en arbeid kan niet gevoerd worden zonder rekening te houden met die economische realiteit.

Naar een maatschappij zonder kinderen? 

Daarom rijst een bredere vraag. Wat is uiteindelijk het doel van ons sociaal en economisch beleid? Als het uitgangspunt wordt, dat zowel mannen als vrouwen maximaal moeten deelnemen aan betaalde arbeid, dreigt men onbetaalde zorgarbeid systematisch te marginaliseren. Nochtans vormt die zorg het fundament waarop onze samenleving rust. Zonder ouders die tijd investeren in hun kinderen en zonder familieleden die zorg dragen voor ouderen, wordt elke maatschappij onvermijdelijk kouder en individualistischer.

Er zijn bovendien landen waar een dergelijke logica al verregaand werd doorgevoerd. In Zuid-Korea bijvoorbeeld is de participatie van beide geslachten in de betaalde arbeid bijzonder hoog. Toch kent het land één van de laagste geboortecijfers ter wereld, met minder dan één kind per vrouw. Dat voorbeeld zou ons minstens tot nadenken moeten stemmen. Een samenleving die het stichten van een gezin steeds moeilijker maakt, ondergraaft uiteindelijk haar eigen toekomst.

Conclusie

Verantwoordelijke politiek kijkt verder dan de cijfers van begrotingen en arbeidsmarkten. Ze erkent dat gezinnen en zorgrelaties geen randfenomenen zijn, maar de kern van een gezonde samenleving. Een beleid dat deze werkelijkheid miskent, dreigt niet alleen vrouwen en kinderen te benadelen, maar ook de sociale samenhang waarop ons land gebouwd is.

Auteur:Katharina Gabriels

Katharina Gabriels is gehuwd en moeder van twee jonge volwassenen. Ze is gefascineerd door (kerkelijke) actualiteit, hedendaagse maatschappelijke ontwikkelingen en ethische kwesties. Favoriet Bijbelcitaat: "Als de wereld u haat, bedenkt dan dat zij Mij eerder heeft gehaat dan u. " Johannes 15:18

10 commentaren op “Pensioenmalus voor deeltijds werkenden: naar een maatschappij zonder kinderen zoals Zuid-Korea?

  1. Katharina,
    het Christelijk probleem is al meteen opgelost. (Het duivels geworden Belang van Limburg)
    Vier Limburgse ziekenhuizen ondertekenen charter over pril zwangerschapsverlies
    Het ziekenhuis van Tongeren biedt de ouders een koesterkamer aan waar zij rustig afscheid kunnen nemen van hun babytje.
    Zij ‘mogen’ zelfs een professionele fotograaf laten komen. Zo lief toch !
    Zij erkennen zelfs dat dit een impact heeft op heel het personeel !
    Een Limburgse versie van Noord-Korea als voorbeeld.
    Zelfs Stalin had dit niet eens kunnen bedenken !
    En verder hoeven we nog slechts te sleuren in een totaal nutteloos en inhoudloos geworden slavenleven en ons op te offeren aan de goddeloos socialistische staat.
    Is er in ons land dan helemaal geen rechtspraak meer mogelijk ?

  2. Er zijn hopen geld beschikbaar voor de 36 regeringen die dit land telt,
    voor alle zinloze oorlogen die niet de onze zijn,
    voor de onbestaande klimaatcrisis,
    voor het ongebreidelde opengrenzenbeleid…
    ja, er is geld voor de hele wereld
    maar niet voor de eigen (werkende) bevolking:
    pensioenen, onderwijs, openbaar vervoer…

    En daar hebben we zelf voor gekozen bij de laatste verkiezingen.

    Kortom, wie zijn hoop stelt op zijn (niet-katholieke) medemens en niet op God, die is een vogel voor de kat.

  3. Beste Katharina,

    Ik wilde graag jouw stuk iets positiever benaderen.

    Volgens mij is het politiek zo afgesproken de aarde minder belasten en minder vervuiling. Dit is nu eenmaal zo afgesproken via de Club van Rome en de Kerk samen met de politiek die deze doelen in hun werkwijze hebben gebracht. Ook de Kerk ziet de einden aan de groei. We kunnen de aarde niet altijd extreem blijven belasten, uitputten, vervuilen.

    Een bevolkingsvermindering zal de aarde meteen minder belasten en de mensen zullen dan een fijn leven kunnen blijven houden zonder teveel narigheid.

    Dat de politiek dit vertaalt heeft in straffe maatregelen door de ouders goed druk met werk te houden en ze beiden goed op te leiden lijkt wel hard, en is het ook wel, maar zo werkt dat nu eenmaal in de politiek.

    Ik meen dat de bijvoorbeeld de rare genderpolitiek ook tot (verborgen) doel heeft om het aantal gezinnen/dus kinderen/dus mensen te minimaliseren en het aantal te baren kinderen te verminderen. Dat is logisch vanuit de politiek gezien.

    Er is een grens aan de groei gesteld. Een morele en logische grens. Men is van mening dat de aarde teveel belast wordt als men niet juist en stevig bijstuurt.
    En die politiek maakt van deze afspraken een uit te voeren werkplan. Dat komt soms hard over en aan, maar de politiek geeft nu eenmaal de voorkeur aan strenge op de emotie gerichte maatregelen. Dat werkt het beste.

    Er zit m.i. dus weinig duisters achter dan de zorg voor de toekomst, lijkt het. Dus ook die pensioenen te veranderen zal de mensen dwingen om harder en langer te werken met als doel dus minder geld uitgeven én minder kinderen te baren.

    Trouwens, u maakt in uw stuk een denkfoutje betreffende het geld. Geld is m.i nooit een probleem, want dat geld wordt zo nodig bijgemaakt in de vorm van papier of als digitaal geld.
    Dus dat geld raakt nooit op en staatsschuld is dus niet meer dan een illusie op papier of in de computer, het beeldscherm. Dit omdat geld geen waar geld meer is, maar fiatgeld, dat zoveel betekent als dat er weinig echte/wérkelijke waarde tegenover staat/achter zit en met trucs kan men dat geld balanceren, iets dat economisch beleid betekent.
    Dus dat is weinig om ons zorgen over te maken bedoel ik hiermee te zeggen.

    Het valt dus allemaal wel mee, ook al is het vervelend als het je treft. Maar het is niet duivels of slecht, lijkt mij.

    1. Oh, ja; ook de zogenaamde klimaatcrisis lijkt mij een manier om de vervuiling en verspilling van energie tegen te gaan plus de mensen harder te laten werken om ze dus af te houden van teveel te baren. (Ja, ik kan er ook niks aan doen dat het zo wreed klinkt.)

      (Ik zou me ook kunnen voorstellen dat bijna álle politieke beslissingen wel eens genomen zouden worden met de grenzen aan de groei in het achterhoofd. Wellicht zelf zoiets als een prik of oorlog, dat wel eens toneel zou kunnen zijn. Maar dat gaat wellicht te ver, deze veronderstelling.)

  4. Raphaël,
    heel het volk werd goddeloos en krijgt de leiders die daar bij passen,
    en het is die leiders er absoluut niet om te doen de natuur te redden.

    In een razende vaart worden overal ontzettend vervuilende bedrijvigheden uitgebouwd om de mens maximaal te verdrukken.
    The New Chip War — And the Winners Nobody Expected
    https://www.youtube.com/watch?v=KghkI5Oh_lY

    “Van uit Rusland zal het communisme de hele wereld veroverem.”
    Maar nog steeds werd Rusland niet toegewijd aan het heilig Hart van Maria.

    Openbaringen 3:15-16
    15. Ik ken uw werken, en weet, dat ge koud zijt noch warm. Och, waart ge maar koud of warm!
    16. Omdat ge lauw zijt, warm noch koud, daarom zal Ik u uitspuwen uit mijn mond.

    1. Tja, eric,
      Ik ben het daar helemaal niet mee eens. Dat is veel te destructief om te denken dat het volk de leiders krijgt die bij ze passen. Nee! Het zijn de egoïstische schooiers die zicht tégen de wil van de Waarheid boven het volk uitgelogen en naar boven gewurmd hebben, volgers van de duivel zelf.
      Dus ik haat het als mensen zeggen dat ze die schooiers verdienen. Dan vloeken mensen.

      Er zijn nu eenmaal een groep ellendelingen bezig, en dat al eeuwen en eeuwen, die andere mensen als vuil zien, om die arme mensen met geweld en slimme zakelijke boekhouders trucs naar beneden trappen. De rijkste mensen zijn vaak die schoften die met slaven drijverij andere mensen uitbuiten! Ze in fabrieken van hun de andere mensen knechten als waren het slaven.

      Die laatste zin spreekt waarheid. Mensen zijn vaak koud of lauw, er is geen karakter, geen sportiviteit, maar zelfzucht en bizar egoïsme, geldzucht en machtswellust. Domme arme mensen zijn wel zo gemaakt door uiterst geraffineerde ploerten die mensen moet boeken en geOH de hoek in trappen. Die zondigen tegen de waarheid en de vrijheid. Die misbruiken de goedheid van normale mensen door deze mensen op school vals voor te lichten en te hersenspoelen met flauwekul en ze zo weerloos maken. En ja, ook ‘godsdienst’ wordt daar voor misbruikt. Dat werkt nu eenmaal het beste!

      Daarom spuw IK vuur uit mijn mond! Erg hè? Maar niet heus.

      1. Raphaël,
        onder de goede Christenen zullen martelaren vallen,
        maar ook zullen velen wie tot heden heidens leefde de ogen tijdig opengaan.

        Van mijn leeftijdsgenoten (in mijn omgeving) en van de weinigen die hier nog in leven zijn die ouder zijn dan ik is er niemand meer die nog respect kan opbrengen voor de Latijnse heilige Mis. Dit is het belangrijkste teken dat men nooit tot ernst kwam omdat de heilige Passie van Jezus en Maria het centrale punt is waar omheen heel de cosmos draait en juist daar hebben de misleiders zeer hard aan gewerkt en zijn nog steeds hard bezig de misleiding te bevestigen.

        1. Beste eric,

          U weet dat ik niet bijzonder gelovig ben, ik was en ben daar eerlijk in, maar ik zoek wél naar Hoogste Waarheid. En daarom kan ik u, met blijdschap in het hart mededelen, dat mijn inzicht in het Mysterie toch wel érg op iets als geloof begint te lijken.
          Ik dank u hartelijk voor uw bijna immer zachte en lieve houding en hoop van harte dat u ondanks de aardse perikelen die ons treffen, toch gelukkig zult zijn.

          Met groet, Raphaël.

  5. Ik vind dat het hoog tijd wordt dat we opnieuw de belangrijkheid van het gezin,
    de warmte en de affectie die kinderen nodig hebben gaan geven.
    Hierbij zijn een vader en een moeder of zij die die taak opnemen heel belangrijk.
    Kinderen moeten levenswaarden worden voorgeleefd
    Onze staat geeft miljoenen uit die nutteloos zijn.
    In de zorgsector staan zorgverleners onder druk.
    Betaal die mensen beter en waar er nu 1 staat zet er daar 2,
    zodat ze hun mensen nabij kunnen zijn.
    Er zijn teveel ministers en staatssecretarissen die veel te veel betaald
    worden voor het geen ze kennen.
    Vandaag minister van si si si …Morgen minister van bla bla bla.
    Niemand kan op die korte tijd zijn taak onder de knie hebben.
    Er moet overal bespaard worden en dit ten nadele van de mensen die onze politiekers
    hebben gekozen.
    Wees er voor de mensen en niet voor uw eigen belang of eigen zak.
    Als je hoort wat voor geldverspilling er allemaal gebeurt.
    Ik zou als politieker verlegen zijn.
    Geld verduisterd ? Wat is er mee gebeurd? opgestookt ?
    Na zoveel jaren als wit konijn weer een belangrijke functie.
    Begrijpen wie begrijpen kan.
    Er zij neen massa sukkelaars die aan hun lot worden overgelaten.
    Doe daar iets voor en zorg ervoor dat de profiteurs buitenspel worden gezet.
    Hoe is het spreekwoord ook weer ?
    De beste boswachters zijn de grootste stropers.

  6. Fatima 1916-1917:
    Rusland zal door het geweld van het socialisme worden ingenomen en dat goddeloos communisme zal zich over de hele wereld verspreiden.
    Maar zeer weinige nog ernstig biddende Chriistenen luisteren nog steeds naar de levensbelangrijke boodschappen van ons aller Moeder Maria.
    Deze wereldwijde dictatuur kan niet meer door menselijke kracht worden overwonnen, maar alleen met de hulp van God.
    Daarom wordt de Latijnse heilige Mis zo bestreden want het Offer van Christus is het centrale punt van de wereldgeschiedenis en dat is onze enige hoop.

Er is geen mogelijkheid (meer) om commentaar te geven op dit nieuwsbericht