God in de politiek: waarom men Zijn naam maar beter niet ijdel gebruikt…

Op dit forum wordt geregeld gediscussieerd over de plaats van God in de politiek, vooral in de Verenigde Staten, en over het contrast met Europa. Dat contrast bestaat, maar het is minder flatterend voor beide continenten dan men soms denkt.

In Amerika wordt Gods naam met groot gemak ingeroepen in toespraken en campagnes, met name binnen de Republikeinse Partij en de bredere Make America Great Again (MAGA) beweging. Het Christendom fungeert daar vaak als cultureel wapen in de strijd tegen progressieve ideologieën. Men spreekt over “Christelijke waarden”, over het verdedigen van de Westerse beschaving, over God en vaderland in één adem.

Dat klinkt indrukwekkend. Tot men kijkt naar de concrete levenswandel en moreel relativisme van niet weinig van deze zelfverklaarde verdedigers van het geloof of de politici die zij ondersteunen. Decadente feestjes, buitenechtelijke affaires, schaamteloze verheerlijking van rijkdom en macht, een obsessie met ijdelheid en een bijna religieuze verering van economisch succes. Voor armen en kwetsbaren is er in dit wereldbeeld geen plaats; het zijn toch allemaal profiteurs. Er mag dus onbeschaamd op hen bespaard worden. Vrouwenrechten worden ingeperkt onder het mom van “familiewaarden”, terwijl er een sociaal-economische omgeving wordt gehandhaafd die verre van gezinsvriendelijk is. Oorlogen worden ingezet als manier van politici om zichzelf – à la carte – als vredebrenger, moraalridder, brulaap of internationale pestkop te profileren. Ondertussen gaat de slachtpartij van verplicht ingelijfde soldaten in proxy-oorlogen onverminderd verder.

Binnen dit kader is het belangrijk om zich te bezinnen over het lichtzinnig gebruik van de naam van God door politieke activisten.  Het gebod “Gij zult de Naam van de Heer, uw God, niet ijdel gebruiken” (Exodus 20:7) verbiedt niet alleen vloeken. Het verbiedt het misbruiken van Gods naam voor persoonlijk gewin. Wie zich achter God verschuilt als politieke strategie, terwijl zijn persoonlijke keuzes haaks staat op de waarden van het Evangelie, maakt allesbehalve reclame voor de leer van Christus. Integendeel, schijnchristendom is gevaarlijker dan het meest openlijke vijandschap. Het voedt cynisme en versterkt de reeds bestaande anti-Christelijke afkeer, die bij jongere Amerikanen (vooral zij die zich niet kunnen herkennen in het tradwife/alfaman/massakerk-verhaal) steeds meer aan belang wint. Men kan zich hierbij terecht afvragen, wat er met de Kerk zal gebeuren, wanneer de maskers van al die zogenaamde “Christelijke” leiders in de VS uiteindelijk vallen? Wanneer de onderklasse de onrechtvaardigheid beu is en het Christendom geassocieerd wordt met onderdrukking door een hypocriete elite? Vervolging is hier geen onmogelijk scenario. 

Ook Europa gaat trouwens niet vrijuit.  Wie als Europeaan naar Amerika wijst, zou maar best zelf in de spiegel kijken. Terwijl de Europese culturele elite het Christelijk geloof systematisch ridiculiseert en zichzelf opsluit in een echo-kamer van seculier-morele zelfgenoegzaamheid, duikt ook bij ons een soort schijnchristendom op, vooral in rechtse en populistische kringen. Deze laatsten misbruiken het kruis maar al te graag als cultureel symbool in de strijd tegen hun progressieve tegenstanders. Hoewel de kritiek tegen de excessen van deze laatsten vaak terecht is, is de morele inhoud van rechts-populisten vaak al even onbestaand als het progressieve kamp. Rechts-populisten spreken graag over “Christelijke identiteit”, maar bedoelen hiermee eigenlijk een etnische of historische identiteit zonder daadwerkelijke band met het Evangelie. Geloof is voor hen minder belangrijk dan culturele nostalgie. Op deze manier wordt het kruis gereduceerd tot een nuttig museumstuk,  geen oproep tot bekering.

Het gevolg laat zich raden. De haat of afkeer tegenover het Christendom groeit in het Westen. Critici wijzen op de hypocrisie van heel wat prominente gelovigen en vinden daarvoor helaas voldoende voorbeelden. Intussen verliest het Christendom aan geloofwaardigheid, omdat de naam van God, onder andere door allerlei politici en influencers op het Internet, te pas en te onpas wordt ingezet. Misschien wordt het tijd om het gebod “gij zult de naam van God niet ijdel gebruiken” ernstiger te nemen dan wij gewend zijn. Gods naam is geen verkiezingsslogan, geen cultuurvlag, geen marketinglabel voor een beschaving of maatschappijmodel. Wie zich op Christus beroept, moet ook bereid zijn zijn levensstijl, zijn politieke keuzes en zijn omgang met de zwaksten daaraan te toetsen.  Christus stelde zich steeds apolitiek op. Hij verkoos daarom in zijn laatste uren niet voor een wereldlijk koningschap, maar voor het kruis. Zijn bovennatuurlijke moed is daarom een sterkere reclame voor het geloof dan duizend retorische verwijzingen naar “onze Christelijke waarden”. 

Auteur:Katharina Gabriels

Katharina Gabriels is gehuwd en moeder van twee jonge volwassenen. Ze is gefascineerd door (kerkelijke) actualiteit, hedendaagse maatschappelijke ontwikkelingen en ethische kwesties. Favoriet Bijbelcitaat: "Als de wereld u haat, bedenkt dan dat zij Mij eerder heeft gehaat dan u. " Johannes 15:18
Regels voor reacties:
1. Haatreacties en reacties met vloek- en scheldwoorden zijn niet toegestaan.
2. "Trollen" is verboden. Dit forum is bedoeld als ontmoetingsplaats waar inhoudelijke reacties worden gegeven op een artikel, of waar meningen kunnen worden uitgewisseld, niet om te trollen. Bij herhaaldelijke overtredingen zal de gebruiker worden geblokkeerd.
3. Anonieme gebruikersnaam is toegelaten. Registreren kan hier.
4. Katholiek Forum wil een beleefd, doch ongecensureerd platform aanbieden en is daarom volstrekt niet aansprakelijk voor de inhoud van de reacties.

Doe mee met de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.