Waarom crematie onkatholiek is

9 november 2017

Een lijk dat wordt gecremeerd. Foto: photon.si

Een veelgestelde vraag betreffende begrafenisrituelen die vandaag wordt gesteld is of het wettig is voor Katholieken om gecremeerd in plaats van begraven te worden, in het bijzonder wanneer die eerste praktijk goedkoper is. Maar we zullen de vraag eerst omkeren: is crematie, letterlijk lijkverbranding, niet een groot gebrek aan eerbetoon tegenover God voor wat betreft de verheven functie van het lichaam dat eens als tempel voor de Heilige Geest diende? Heeft Blaise Pascal niet geschre­ven: “Wij moeten het li­chamelijk overschot niet als een weer­zinwekkend kada­ver zien, zoals de be­drieglijke schijn ons dit voorscho­telt, maar als een onaan­tast­bare en eeuwi­ge tempel van de H. Geest.” (brief aan zijn zuster Gil­berte na het over­lijden van hun va­der). De hypo­statische eenheid van lichaam en ziel – in Chris­tus ver­zoend en ver­heer­lijkt geworden – is bedoeld om in beide aspecten tot hemelse glorie te komen; de mens moet daar­mee de gehele schepping tot God terug­bren­gen. Het lichaam is een ‘plaats’ en zoals alle plaatsen ver­wijst dit naar gebeurte­nissen uit het verleden. Het is geen zaak van ver­ering ‘van’ maar een verwijzing ‘door’ het li­chaam. Wij moeten het stoffelijk overschot daarom de kans geven om door het na­tuurlijke ontbindingsproces tot as te keren. Dit stelt God tevens in staat om goed­gunstig te beschikken dat een lichaam in pracht wordt bewaard als ge­tui­genis van het heilige leven dat het eens schraagde. In een Nederlands informatieblad stond de volgende beschrijving in een vergelijking tussen het bacteriologische ontbindings­proces en de crematiepraktijk:

«« Het is afstotend, in zeke­re zin wreed en afschu­we­lijk, om enke­le uren na de dood vernielend de hand te slaan aan het stoffelijk over­schot van diegene die ons dier­baar was. De ge­dachte aan de stuip­trek­kingen van het lijk in de vuuroven, het sis­send ver­bran­den van spieren en in­ge­wan­den, het openbarsten van het hoofd en an­dere li­chaams­delen (…) gaat veel meer te­gen het ge­voel in dan de ver­beel­ding van het na­tuurlijke ver­loop der din­gen. »»

Voorheen werd crematie door de Rooms-Katholieke kerk verboden tenzij daartoe een publieke nood­zaak bestond. In geen enkele periode in de kerkgeschiedenis werd de praktijk van crematie ooit aangenomen of werd er de voorkeur aan gegeven in de Katholieke Kerk. Van in het begin reeds was het begraven van de doden een onschendbare praktijk in de Kerk, en ze streed voortdurend tegen crematie, een heidens gebruik dat vaak vergezeld gaat met riten die incompatibel zijn met het Katholiek geloof. Onder Bonifatius VIII was eenieder die crematie in de praktijk bracht geëxcommuniceerd en men weigerde de overblijfselen van het lichaam een kerkelijke begrafenis te geven. Met de advent van de Franse Revolutie in 1789 werd een poging ondernomen op 11 november 1796 om crematie te introduceren, zonder succes. Het was enkel als resultaat van de druk en invloed door de Vrijmetselarij dat in de laatste 25 jaar van de 19de eeuw het idee van crematie in de mode kwam en bepaalde overheden het officiële erkenning gaven.

Op 19 mei 1886 vaardigde de H. Stoel een decreet uit: de Kerk verbood het lidmaatschap van crematie-verenigingen die grotendeels van maçonnieke origine en geest waren, en het werd verboden om crematie aan te vragen van het eigen lichaam of van dat van iemand anders. Op 15 december 1886 bevestigde Paus Leo XIII dat katholieken die hun lichamen voor crematie aanboden, beroofd waren van een gepaste Kerkelijke begrafenis. Enkel in geval van een epidemie waarbij de publieke gezondheid in het gedrang kwam, werd crematie toegelaten.

De nieuwe Ca­no­nie­ke Wet uit 1983 (1176.3) heeft hier een sterke versoepeling in aange­bracht, en stelt dat crematie niet verboden is, mits niet in tegenspraak met de Christe­lijke leer. De opzettelijke ver­tering door vuur, noodzaak daar­gelaten, herinnert God aan de afschuwelijke initiatieriten. (Mal. 3:6) Er moeten dus goede gronden zijn om voor deze praktijk te kiezen. Helaas is de wijziging van regel 1176.3 voor veel gelovi­gen aanleiding geweest om daar licht­zinnig mee om te springen, terwijl de aanhef over het hoofd wordt gezien: “De in­standhouding van de vrome praktijk van het begraven van de lichamen der over­ledenen wordt door de Kerk sterk aanbevolen.” Het ware wenselijk indien deze regel anders was geformuleerd, meer in de trant van: “toch is verbranding / gedeeltelijke crematie bij uitzondering toegestaan, mits niet in tegenspraak met de Chris­telijke leer en mits daartoe een aanwijsbare noodzaak bestaat, waarbij instandhouding van het beendergestel dient te worden nagestreefd waarop een begrafenis volgt.”

Terughoudendheid om tot verbranding of crematie over te gaan past bij een Schrif­tuurlijke be­nadering. Zo lezen wij in het Boek Leviticus dat iemand die bloed­schande had be­gaan ter dood moest worden gebracht en verbrand, waarop vanzelf­sprekend géén be­grafenis volg­de. (Lev. 20:14) In 1 Koningen 13:2 is cremeren een straf. In het Israël van het Oude Testament is wel eens sprake van verbranding zoals bij Achan en zijn familie (Jos. 7:25), maar dan bleven de botten gespaard, ter­wijl bij crematie ook de botten tot as vergaan. In Numeri 24:8 wordt de vergruizing van mensenbotten als iets heel ergs beschouwd, net als in Micha 3:1-4. Vergruizing en door crematie tot as brengen komen op hetzelfde neer. Maar zelfs verbranding werd vermeden. Sauls verbranding vormt een uitzondering en zal te maken hebben gehad met de vermin­kingen die zijn lichaam had ondergaan. Hij werd weliswaar verbrand, maar zijn bot­ten werden cere­monieel begraven. (1 Sam. 31:11-13)

Gelovigen laten zich begraven in de hoop der verrijze­nis, de opstanding der doden. De nabestaanden wor­den in die hoop gesterkt door de plechtige ceremonie van een teraardebestelling. Zie ook het uiterst belangrijke hoofdstuk van 1 Korintiërs 15.

Het vuur roept ook minder verheffende gedachten op. Staat niet geschre­ven dat de on­rechtvaardigen in de vuuroven zullen worden geworpen alwaar ge­ween is en tan­den­geknars? (Mt. 13:41-42) Verbranden getuigt van minder respect voor het stoffe­lijk overschot dan het te begraven, anders hadden de nazi’s de Joodse lijken nooit in de vuurovens geworpen. De nazi’s zullen met de straf gestraft worden die Moab werd toegezegd wegens zijn ver­metelheid om de beenderen van de koning van Edom tot as te redu­ceren. (Amos 2:1-3) En is het niet door het as van mensen­beenderen dat de vrome koning Josia de hei­dense altaren verontreinigde en onbruik­baar maakte? (2 Kon. 23:16, 20) Hoe bestaat het dat men in de Christelijke praktijk ertoe is gekomen om crematie als een neutrale of zelfs aan God welgevallige daad te zien?

Nog een korte anekdote. Een aantal jaar geleden pleegde een oud koppel uit Friesland zelfmoord. Ze wilden in geen enkel geval behoeftig worden en daarom wilden ze sterven. De vrouw zei: “Het wordt tijd voor de oven.” Woorden met een wrange bijklank. Ze gaven eerst nog een feestje, dan mengden ze wat pillen in een yoghurtje en aten dat op in het bijzijn van hun familieleden, ze zwaaiden nog een keer en even later waren ze dood. Daarop werden ze in de oven gestopt om te worden gecremeerd…

(Ingezonden artikel, bijgewerkt door M. Dekee)

Auteur: Michaël Dekee

Michaël, 25, publiceert sinds 2014 op zijn blog cruxavespesunica.org en heeft in de loop der jaren een eigen apostolaat uitgebouwd, door o.a. het laten drukken van prenten en folders. Begin 2016 stampte hij het broederschap ‘Eerherstel aan het H. Sacrament’ (eerherstelheiligsacrament.org) uit de grond. En sinds september 2016 schrijft hij voor het Katholiek Forum.

Deel dit artikel:Share on Facebook19Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someonePrint this page

15 reacties

  • A. G. Stinus 9 november 2017op10:49

    … De Kerk geeft de voorkeur aan begraven boven cremeren, omdat een begraven lichaam duidelijker verwijst naar de verrijzenis. Een gecremeerde mens kan natuurlijk ook verrijzen.

    … Spijtig dat ook begrafenisrituelen en de dood gebanaliseerd worden. Alles moet zo “praktisch” mogelijk zijn. Het voorbeeld dat Michaël aanhaalt (het oude koppel uit Friesland) illustreert dit nog maar eens duidelijk.

    … Ik vind het mooi als je op het kerkhof voor het graf van je voorvader kunt staan en bidden. Zijn (of haar) as die ergens verstrooid werd, dat is maar niks.

    • Hubert Luns 9 november 2017op12:45

      Natuurlijk, God kan ook de as laten herrijzen. Maar God laat niet met zich sollen. Indien iemand door bijvoorbeeld een bosbrand om het leven komt is dat onbedoeld, maar als iemand tegenover God de vermetelheid heeft zich te laten cremeren, dan zal God daar toch niet welwillend over beschikken tijdens de opstanding uit de doden?! Daarom, aan mijn lijf geen polonaise!

  • Benjamin Van Dyck 9 november 2017op12:14

    ☩JMJ☩

    De pantheïstische Vrijmetselarij, die de crematiepraktijk ingevoerd heeft in het Westen, is het georganiseerd Paganisme dat onophoudelijk tegen het Christendom strijdt, en de praktijk bestaat dus ongetwijfeld in de context van dat Paganisme. De Vrijmetselaars verafgoden vuur als “Bel”, hetgeen synoniem is met “Baäl” en “Molok”. Dit was volgens de Kerkvaders de eerste vorm van afgoderij sinds de Zondvloed, en ontstond toen ofwel Cus, ofwel Nimrod (zijn afstammeling), de Perzen vuur deed aanbidden (Zoroastrianisme). Cus of Nimrod werd na zijn dood verafgood door de Perzen als “Bel”. Beide namen komen in Genesis voor. Nimrod was de eerste die een soort van imperiaal gezag uitoefende in Shinear, en Cus is de Bijbelse stamvader van alle Ethiopiërs. De genoemde afgod werd als een soort van ‘oppergod’ aanbeden omdat de afgoderij bij die vuuraanbidding begonnen is en van daar uit verspreid, in meerdere vormen, over de gehele bewoonde wereld. In Mekka werd die afgod ook vereerd als een ‘oppergod’, en daar zinspeelt ook het Arabisch woord “Allah” op, hetgeen een afkorting is van “Al-Illah” en “de god” betekent. In de Vrijmetselarij wordt die van origine Ethiopisch-Perzische vuuraanbidding gepraktiseerd, hetgeen zich bijvoorbeeld uit in de goddeloze verbrandingsriten van de Bohemian Grove in San Francisco, California, en dit geschiedt in de context van de maçonnieke verafgoding van de natuur, van geheel de zichtbare Schepping, als “Pan”, waar ook de hedendaagse Groene mythologie uit voortvloeit.

    De werken van Mgr. Henri Delassus [La conjuration antichrétienne] en Pater Nicolas Deschamps SJ [Les sociétés secrètes et la société] spreken over het pantheïsme van de maçonnieke loges.

    • Benjamin Van Dyck 9 november 2017op13:17

      Kleine vergissing… Het waren de Chaldeeërs die de stichter van de vuurafgoderij onder de naam “Bel” aanbaden. De Perzen aanbaden hem onder een andere naam, maar het gaat over dezelfde persoon die, zoals dikwijls gebeurd is in het Paganisme, door de heidenen na zijn dood verafgood werd.

  • marrie 9 november 2017op19:38

    Een mens doet er negen maanden over om hier op aarde te komen. Dan is het wel heel tegen de natuur in om in drie kwartier of een uur ( weet niet hoelang zo’n crematie duurt ) de aarde te verlaten.

  • Eric 10 november 2017op07:51

    Cremeren zou anderhalf tot twee uur duren, afhankelijk van installatie, brandstoftoevoer en grootte van het lichaam.

    Crematie is vele malen erger dan men hier vooorstelt, maar men wenst nu eenmaal niet de profeten te aanvaarden die het verbrandingsproces tot in de puntjes hebben beschreven.

  • Hendrik 10 november 2017op10:26

    Eric,
    ik vind crematie ook vreselijk. Wil je me de Schriftplaatsen even geven van de profeten die hun bijbelse punten aan ons willen mededelen?

    • Eric 11 november 2017op07:16

      Beste Hendrik,
      ook na het boek Openbaringen wekt God nog steeds profeten op en ik heb niet de euvele moed ze te negeren!

  • Katharina Gabriels 10 november 2017op14:56

    Crematie is inderdaad geen traditie binnen de Katholieke Kerk. Wel worden mensen in die richting geduwd, door de onmogelijkheid om in een eeuwigdurend graf begraven te worden. “Eeuwigdurend” betekent tegenwoordig niet meer dan 25 jaar en in het beste geval wordt je grafsteen daarna weggehaald. In het slechtste geval, dienen je stoffelijke resten om bermen en wandelpaden op te hogen. Niet meteen een waardig einde…

    Doordat steeds minder priesters beschikbaar zijn, zijn vele families ook geneigd om zich te richten tot de crematoria die goed verzorgde uitvaarten voorzien, inclusief (burgerlijke of semi-religieuze) ceremonie en koffietafel. Waarom je doden dan nog begraven in een tijdelijk kerkhof?

  • willy 10 november 2017op15:40

    in Bijbelse tijden was het verbranden van een lichaam een straf tegen God en door het lichaam te verbranden kon men niet verrijzen. crematie is niet Bijbels maar de kerk baseert zich op de tekst uit Genesis , tot stof zijt ge en tot stof zul je wederkeren!!

  • willy 11 november 2017op13:39

    ik ken mensen die op een kerkhof werken , en ik kan jullie verzekeren in de meeste steden en zelfs dorpen blijf je hooguit maar 3O jaar begraven , daarna is er en opgraving waarbij en wat er nog rest wordt gewoon verbrand !!

    • Michaël Dekee 11 november 2017op14:25

      Hmm, dat is niet de standaard procedure. Meestal worden de beenderen vergaard en elders opnieuw begraven.

      • Hendrik 11 november 2017op14:51

        Klopt Michaël, na ruimen (in NL) kan er verzameld in een ossuarium bijzetting plaatsvinden of kunnen de botten naar een knekel-put.

  • willy 12 november 2017op14:39

    inderdaad de beenderen worden meestal wat men noemt geruimd en dieper begraven en sommigen worden verbrand, maar niet op het kerkhof !!

  • Hendrik 14 november 2017op20:29

    https://www.ad.nl/buitenland/geheim-ooggetuigenverslag-van-gaskamerknecht-auschwitz-ontcijferd~a3bedb37/

    Nadjari schrijft ook dat hij herhaaldelijk overwoog tussen de Hongaarse Joden in de gaskamer te gaan staan, maar dat uiteindelijk niet deed. ,,Mijn wil om te (over)leven en de dood van mijn ouders en zusje te wreken (die al voor zijn komst naar Auschwitz waren vergast, red.) waren sterker.”

Regels voor reacties: 1. Haatreacties en reacties met vloek- en scheldwoorden zijn niet toegestaan. 2. "Trollen" is verboden. Dit forum is bedoeld als ontmoetingsplaats waar inhoudelijke reacties worden gegeven op een artikel, of waar meningen kunnen worden uitgewisseld, niet om te trollen. Bij herhaaldelijke overtredingen zal de gebruiker worden geblokkeerd. 3. Anonieme gebruikersnaam is toegelaten. 4. Katholiek Forum wil een beleefd, doch ongecensureerd platform aanbieden en is daarom volstrekt niet aansprakelijk voor de inhoud van de reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *